Δευτέρα, 3 Ιανουαρίου 2011

ΜΟΥΣΙΚΗ , ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΚΑΙ … ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗΣ


Η ΜΟΥΣΙΚΗ ΚΟΝΤΑ
            ΣΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ


             Στην οικογένεια, στο σχολείο, στην κοινωνία

            Γράφει ο μουσικοπαιδαγωγός, Γιώργος Σακελλαρίδης


ΜΟΥΣΙΚΗ , ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΚΑΙ … ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗΣ

Όπως γράφει ο Πίλκα , <<η μουσική αποδεικνύεται ίσως η πιο απαραίτητη ανάγκη της ψυχής>>. Η μουσική όμως γίνεται όλο και πιο σημαντική για τον κάθε άνθρωπο, κάθε φορά που συνδέεται με την κοινωνική ζωή.
   Η μουσική κάθε λαού ,άρα και η ελληνική μουσική, αποτελεί αποτύπωση των κοινωνικών και πολιτιστικών αξιών του, των καθημερινών αξιών της ζωής. Υπάρχει επομένως άρρηκτη σύνδεση μεταξύ της κρίσης αυτών των αξιών και της κρίσης στην ποιότητα των μουσικών δημιουργημάτων και κατ’επέκταση  των μουσικών προτιμήσεων των ατόμων.
   Το σύστημα αισθητικών- μουσικών αξιών της σημερινής ελληνικής κοινωνίας (στην πλειοψηφία της), ακολουθεί το γενικότερο σύστημα αξιών της ζωής ,όπως είναι  ο καταναλωτισμός (ευτυχώς η πρόσφατη οικονομική κρίση μπορεί να συμβάλει σε κάποια αναστροφή , τουλάχιστον λόγω ανάγκης, των υπέρμετρων καταναλωτικών συμπεριφορών), ο ατομικισμός και η ιδιοτέλεια, και τέλος ο  ανταγωνισμός.
   Όπως λέει ο Μίκης Θεοδωράκης, <<ο άνθρωπος  όποιος κι αν είναι,  όπου κι αν ζει τρέφεται με τη μουσική όπως τρέφεται με το ψωμί. Είναι ο απαραίτητος σύντροφος του . Αυτό λοιπόν συνέβαινε πάντα, συμβαίνει και σήμερα. Μόνο που σήμερα η κοινωνία της κατανάλωσης βάζει σε μεγάλη δοκιμασία τη μουσική . Και ακόμη μεγαλύτερη δοκιμασία τους λαούς που ζούνε σε τέτοιου είδους κοινωνίες>>.
   Στις σύγχρονες δυτικές κοινωνίες οι πολίτες μεταβάλλονται σε <<υπηκόους>> ακόμα και μέσα από την <<εμπορευματοποίηση>> της μουσικής. (<< Υπήκοοι>> όμως και <<υποτελείς>> της αγοράς γινόμαστε βέβαια και για άλλους λόγους.) Μιας μουσικής που η ποιότητα της δεν αφυπνίζει συνειδήσεις , δεν καλλιεργεί ψυχές .Αποβλέπει όμως στο να κάνει <<αγέλη>> τους πολίτες ,  με κοινές μουσικές προτιμήσεις που άλλοι έχουν ετοιμάσει, προβάλει και επιβάλει.
    Μια βαθιά αλλαγή της κοινωνίας προς το θετικό των αξιών, προδιαγράφει – σύμφωνα με την εμπειρία της ιστορίας των κοινωνιών-και μια θετική πολιτιστική αλλαγή. Αντίθετα , μια θετική πολιτιστική αλλαγή γίνεται συνήθως αιτία οι κοινωνίες να εμφανίσουν ανάλογες συμπεριφορές.
   Αναμφισβήτητα η μουσική τέχνη είναι δυνατόν να καλύπτει ανάγκες ψυχαγωγίας. Συγχρόνως όμως είναι δυνατόν να καλλιεργεί τα αισθητικά κριτήρια και να ενισχύσει τους τρόπους των καθημερινών κοινωνικών αγώνων των πολιτών.
   Αλλιώς θα έχουμε να κάνουμε με μια τέχνη κενή , αποστασιοποιημένη από κάθε πραγματικότητα , αφού θα βρίσκεται  μακριά  από τα ενδιαφέροντα , τα βιώματα, τα συναισθήματα, τις σκέψεις των ανθρώπων.
   Η κοινωνία  της σημερινής πολυδιάστατης κρίσης(όχι δηλαδή μόνο της οικονομικής), έχει την ανάγκη να <<δει>> τις <<πόρτες>> της τέχνης να <<ανοίγουν>>. Για να <<ανοίξουν<< και οι ψυχές.     Γιατί οι άνθρωποι έχουν ανάγκη να εκφραστούν αφού δεν υπάρχει μόνο υλική πείνα αλλά και αισθητική, πνευματική.  Έχουν ανάγκη να δράσουν μέσα από τις ομάδες τέχνης.
    Κάθε φορά που μια ομάδα τέχνης (μουσικής,  χορού, θεάτρου, ζωγραφικής  κ.α) αναγκάζεται – για λόγους οικονομικούς τις περισσότερες φορές- να διακόψει τη δράση της, όποια κι αν είναι  η απόδοση της  από αισθητικής πλευράς , κίνδυνοι όπως τα ναρκωτικά,  η κατάθλιψη, η πνευματική και πολιτιστική υποβάθμιση η πολιτισμική <<φτώχεια>> , κάνουν την εμφάνιση τους.
   Σε λίγο λοιπόν που θα εφαρμοστεί ο Καλλικράτης θαρρώ πως θα ακούσουμε και θα δούμε πράγματα επικίνδυνα για την παιδεία και τον πολιτισμό μας.
   Προτείνουμε λοιπόν, πολιτικοί και άνθρωποι της τέχνης να επικοινωνήσουν με κάθε ειλικρίνεια… έτσι που ο πολιτισμός μας να βγει αλώβητος από τη λεγόμενη <<οικονομική κρίση>> που καλά γνωρίζουμε όλοι πως είναι και βαθιά κοινωνική κρίση.
   Μια κρίση πολιτισμού όμως –ακόμη και αν απαλυνθεί η οικονομική κρίση   – θα μας πάει πολύ πίσω και για  πολλά  - πολλά χρόνια ως κοινωνία, ως λαό, ως έθνος.    

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.